ความรู้การเงิน อ่านง่าย ใช้ได้จริง

ก่อนเลือกประกันสุขภาพ ให้ถามตัวเองก่อนว่า ถ้าป่วยหนักวันนี้ อยากไปนอนโรงพยาบาลไหน แล้วเลือกวงเงินค่าห้องและวงเงินต่อปีให้พอกับโรงพยาบาลนั้น

ค่าห้องเดี่ยวต่อคืน โรงพยาบาลเอกชนในกรุงเทพฯ

ค่าห้องเป็นแค่ส่วนเล็กของบิล

บิลนอนโรงพยาบาลส่วนใหญ่มาจากค่ายา ค่าแพทย์ ค่าผ่าตัด ห้อง ICU และค่าตรวจ จากรีวิวเคลมของทีม A17 การนอนโรงพยาบาลเฉลี่ยครั้งละราว 2.3 แสนบาท และโรคร้ายแรงหลายเคสเกิน 1–2 ล้านบาท จึงควรดูวงเงินต่อปีและการคุ้มครองแบบเหมาจ่ายควบคู่กับค่าห้องเสมอ

ที่มา: รวบรวมจากข้อมูลค่าห้องที่เผยแพร่ช่วง ก.พ.–ก.ย. 2569 ค่าห้องพิเศษ รพ.รัฐเป็นช่วงราคาโดยประมาณ ราคาจริงเปลี่ยนได้ ตรวจสอบกับโรงพยาบาลก่อนเข้ารับการรักษา วงเงินที่แนะนำเป็นแนวทางเบื้องต้นของจูน

รายงาน Global Medical Trends ของ WTW คาดว่าค่ารักษาพยาบาลในไทยปี 2569 จะเพิ่มขึ้นราว 10.8% สูงกว่าค่าเฉลี่ยโลกที่ราว 10.3% ขณะที่เงินเฟ้อทั่วไปของไทยแทบไม่ขยับ สาเหตุหลักคือเทคโนโลยีการแพทย์และยาใหม่ที่ราคาสูงขึ้น สังคมสูงวัย และโรคเรื้อรังที่พบมากขึ้น

ค่ารักษา 100,000 บาทวันนี้ จะกลายเป็นเท่าไร

ถ้าค่ารักษาเพิ่มปีละ 8% ค่ารักษาจะเพิ่มเป็นเท่าตัวในราว 9 ปี ประกันสุขภาพวงเงิน 1 ล้านที่ดูเยอะวันนี้ อาจเหลือกำลังซื้อเท่ากับราว 4–5 แสนในอีก 10 ปี

รับมืออย่างไรดี

• เลือกแผนเหมาจ่ายที่วงเงินต่อปีสูงพอสำหรับโรคร้ายแรง ไม่ใช่แค่พอสำหรับวันนี้
• ทบทวนวงเงินทุก 3–5 ปี หรือเมื่อรายได้และครอบครัวเปลี่ยน
• ทำตอนยังอายุน้อยและสุขภาพดี เพราะเมื่อมีโรคประจำตัวแล้ว การเพิ่มความคุ้มครองทำได้ยากขึ้น
• ถ้าเบี้ยสูงเกินไป ลองแผนที่มีค่าใช้จ่ายส่วนแรก (Deductible) หรือใช้สวัสดิการบริษัทช่วยรับส่วนแรก

ที่มา: WTW Global Medical Trends อ้างอิงผ่านฐานเศรษฐกิจและ Nation TV (พ.ค. 2569) ตารางคำนวณแบบทบต้น เป็นตัวอย่างเพื่อให้เห็นภาพ

Co-payment คือการที่ผู้เอาประกันร่วมจ่ายค่ารักษาส่วนหนึ่ง ส่วนที่เหลือบริษัทประกันจ่าย เงื่อนไขนี้ใช้กับกรมธรรม์ประกันสุขภาพที่เริ่มคุ้มครองตั้งแต่ 20 มีนาคม 2568 และพิจารณาจากการเคลมผู้ป่วยใน (IPD) เท่านั้น เคลมผู้ป่วยนอก (OPD) ไม่นับ

คนส่วนใหญ่ที่เคลมตามปกติจะไม่ติดเงื่อนไขนี้ เงื่อนไขนี้ใช้ตอนต่ออายุ กับคนที่เคลมบ่อยด้วยโรคเล็กน้อย หรือเคลมสูงกว่าเบี้ยมากๆ เท่านั้น

ตัวอย่าง

เบี้ยปีละ 20,000 บาท ปีนี้นอนโรงพยาบาลด้วยโรคเล็กน้อย 3 ครั้ง ค่ารักษา 10,000 15,000 และ 20,000 บาท รวม 45,000 บาท เกิน 200% ของเบี้ย (40,000 บาท) ปีต่อไปต้องร่วมจ่าย 30% ของค่ารักษาที่คุ้มครอง

สิ่งที่ควรรู้

• ไม่นับเคลมโรคร้ายแรง การผ่าตัดใหญ่ และการรักษาที่จำเป็นต้องนอนโรงพยาบาลตามข้อบ่งชี้ทางการแพทย์
• พิจารณาใหม่ทุกปี ถ้าปีถัดไปเคลมต่ำกว่าเกณฑ์ เงื่อนไขร่วมจ่ายจะถูกยกเลิกตอนต่ออายุ
• บริษัทต้องแจ้งเป็นลายลักษณ์อักษรล่วงหน้าอย่างน้อย 15 วันก่อนถึงกำหนดชำระเบี้ย
• เมื่อติด Co-payment เบี้ยประกันไม่ได้ลดลงตาม
• บางแผนมีแบบเลือกร่วมจ่ายตั้งแต่วันแรก เพื่อแลกกับเบี้ยที่ถูกลง เป็นคนละเรื่องกับเงื่อนไขนี้

ที่มา: แนวทางของสำนักงาน คปภ. และสมาคมประกันชีวิตไทย รายละเอียดจริงเป็นไปตามเงื่อนไขกรมธรรม์ของแต่ละบริษัท

Simple Diseases คือโรคทั่วไปที่ไม่รุนแรง ไม่มีภาวะแทรกซ้อน และส่วนใหญ่รักษาด้วยการกินยาและพักผ่อนที่บ้านได้ ถ้านอนโรงพยาบาลด้วยโรคกลุ่มนี้โดยไม่มีข้อบ่งชี้ทางการแพทย์ จะถูกนับรวมในเกณฑ์ Co-payment

ตัวอย่างโรคในกลุ่มนี้

แต่ละบริษัทอาจกำหนดรายชื่อละเอียดต่างกัน บางบริษัทรวมปวดศีรษะ กล้ามเนื้ออักเสบ ภูมิแพ้ กระเพาะอาหารอักเสบ และกรดไหลย้อนไว้ด้วย ให้ดูจากเอกสารแนบท้ายกรมธรรม์ของตัวเอง

ผู้ป่วยใน ตามนิยามประกันสุขภาพ

คือผู้ที่จำเป็นต้องรักษาตัวในโรงพยาบาลติดต่อกันไม่น้อยกว่า 6 ชั่วโมง ลงทะเบียนเป็นผู้ป่วยใน และแพทย์รับไว้ตามข้อบ่งชี้ซึ่งเป็นมาตรฐานทางการแพทย์ คำสำคัญคือ ข้อบ่งชี้ ไม่ใช่แค่อยากนอนพัก

ที่มา: แนวทางของสำนักงาน คปภ. และสมาคมประกันชีวิตไทย

ภาษีปี 2569 คิดจากรายได้ระหว่าง 1 มกราคม ถึง 31 ธันวาคม 2569 ค่าลดหย่อนที่นับได้ต้องเกิดขึ้นในช่วงเดียวกัน

สมมติมีเงินเดือนเดือนละ 50,000 บาท (ปีละ 600,000) มีประกันสังคม และยังไม่ได้ใช้สิทธิ์อื่น

เงินที่ใส่ไปไม่ได้หายไปไหน ส่วนหนึ่งเป็นความคุ้มครองตอนป่วย อีกส่วนกลายเป็นเงินเกษียณและเงินลงทุน

เลือกแบบไหนก่อนดี

ถ้ายังไม่มีประกันสุขภาพ ให้เริ่มจากประกันสุขภาพ เพราะได้ทั้งความคุ้มครองและลดหย่อน ถ้ามีแล้ว ประกันบำนาญเหมาะกับคนที่อยากได้เงินใช้หลังเกษียณแบบแน่นอน ส่วน ThaiESG และ RMF เหมาะกับคนที่รับความผันผวนของการลงทุนได้

ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาคิดแบบขั้นบันได เงินได้สุทธิแต่ละช่วงเสียภาษีในอัตราของช่วงนั้น อัตราของขั้นสูงสุดที่เราไปถึงเรียกว่าฐานภาษี

ค่าลดหย่อนทุก 1 บาท ช่วยประหยัดภาษีเท่ากับฐานภาษีของเรา คนฐาน 20% ลดหย่อนเพิ่ม 100,000 บาท ประหยัดภาษีได้ราว 20,000 บาท ยิ่งฐานสูง การวางแผนยิ่งคุ้ม

ยื่นภาษีของปี 2569 ได้ตั้งแต่ต้นมกราคม ถึง 31 มีนาคม 2570 ถ้ายื่นออนไลน์ กรมสรรพากรมักขยายเวลาให้อีกราว 1 สัปดาห์ ให้เช็กประกาศที่ rd.go.th อีกครั้ง

เอกสารที่ควรเก็บไว้

• หนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย (50 ทวิ) จากที่ทำงาน
• หนังสือรับรองการชำระเบี้ยประกันชีวิต สุขภาพ และบำนาญ
• หนังสือรับรองการซื้อกองทุน RMF และ ThaiESG
• หนังสือรับรองดอกเบี้ยเงินกู้บ้านจากธนาคาร
• ใบอนุโมทนาบัตร หรือเช็กว่าการบริจาคเข้าระบบ e-Donation แล้ว

ภาษีมรดกเป็นภาษีที่ผู้รับมรดกต้องจ่าย ไม่ใช่ผู้เสียชีวิต คิดแยกตามมูลค่ามรดกที่แต่ละคนได้รับ ถ้าใครได้รับเกิน 100 ล้านบาท ต้องเสียภาษีเฉพาะส่วนที่เกิน

ทรัพย์สินที่นับเป็นมรดก

อสังหาริมทรัพย์ หลักทรัพย์ในตลาด เช่น หุ้น กองทุน หุ้นกู้ เงินฝาก รถยนต์ และทรัพย์สินทางการเงินอื่นที่กฎหมายกำหนด คิดจากราคาประเมินหรือราคาตลาด ณ วันที่ได้รับมรดก ไม่ใช่ราคาที่ซื้อมา ผู้รับต้องยื่นแบบ ภ.ม.60 และจ่ายภาษีภายใน 150 วันนับจากวันที่ได้รับมรดก

ตัวอย่าง

พ่อทิ้งที่ดิน คอนโด และหุ้นรวม 300 ล้านบาทให้ลูกคนเดียว ส่วนที่เกิน 100 ล้านคือ 200 ล้าน ลูกต้องจ่ายภาษี 5% เท่ากับ 10 ล้านบาท เป็นเงินสด ภายใน 150 วัน ยังไม่รวมค่าธรรมเนียมโอนที่ดินราว 0.5% ของราคาประเมิน ถ้าทรัพย์สินส่วนใหญ่เป็นที่ดิน ลูกอาจต้องรีบขายที่ดินในราคาต่ำเพื่อหาเงินมาจ่าย

ทำไมประกันชีวิตช่วยได้

• ไม่นับเป็นมรดก เงินสินไหมมรณกรรมเกิดขึ้นหลังการเสียชีวิต จ่ายตรงให้ผู้รับประโยชน์ จึงไม่ถูกนำไปรวมคิดภาษีมรดก
• ได้เงินสดเร็ว ไม่ต้องรอแต่งตั้งผู้จัดการมรดกหรือแบ่งทรัพย์ ครอบครัวมีเงินจ่ายภาษี ค่าโอน และหนี้สินได้ทันเวลา โดยไม่ต้องขายทรัพย์สินที่ตั้งใจเก็บไว้
• แบ่งให้ลูกได้เท่าเทียม เช่น ยกธุรกิจหรือที่ดินให้ลูกคนหนึ่ง แล้วระบุลูกอีกคนเป็นผู้รับประโยชน์ในกรมธรรม์ ลดโอกาสพี่น้องขัดแย้งกัน
• เปลี่ยนเบี้ยก้อนเล็กเป็นเงินก้อนใหญ่ เงินที่ตั้งใจส่งต่อจะเพิ่มขึ้นเป็นทุนประกันทันทีตั้งแต่วันแรกที่คุ้มครอง

เครื่องมืออื่นที่ใช้คู่กัน

• ทยอยให้ทรัพย์สินตอนยังมีชีวิต ให้บุพการีหรือผู้สืบสันดานไม่เกินปีละ 20 ล้านบาท ให้บุคคลอื่นไม่เกินปีละ 10 ล้านบาท ไม่ต้องเสียภาษีการให้ ส่วนที่เกินเสีย 5%
• โอนที่ดินให้ลูกแต่จดสิทธิเก็บกินหรือสิทธิอาศัยไว้ ยังอยู่อาศัยหรือเก็บค่าเช่าต่อได้
• ทำพินัยกรรมให้ชัดเจน และทบทวนเมื่อทรัพย์สินหรือครอบครัวเปลี่ยน

ข้อมูลตามพระราชบัญญัติภาษีการรับมรดก พ.ศ. 2558 และหลักเกณฑ์ภาษีการให้ของกรมสรรพากร เป็นข้อมูลทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมาย การวางแผนจริงควรปรึกษานักกฎหมายหรือผู้เชี่ยวชาญด้านภาษีร่วมด้วย ตรวจสอบเพิ่มเติมที่ rd.go.th